Toplum ve Tarih, Society and History, Société et Histoire, Gesellschaft und Geschichte, Società e Storia, La sociedad y la Historia, المجتمع والتاريخ, Общество и история, Shoqëria dhe Historia, Společnost a Historie, 社會和歷史, Lipunan at Kasaysayan, Ühiskond ja Ajalugu, Yhteiskunta ja Historia, Maatschappij en Geschiedenis , חברה והיסטוריה, Samhälle och Historia, 社会と歴史 , La societat i la Història, Sabiedrība un Vēsture, Visuomenė ir İstorija, Társadalom és a Történelem, Samfunn og Historie, Sociedade e História, Societatea şi istoria, Общество и история, Суспільство та історія, Της κοινωνίας και της ιστορίας ,

Alının üst kısmındaki  saçların kazınmasının gerekçesi, kadın ve erkek ayrımı olmaksızın, kişinin aidi olduğu toplum birim sembolünün alına dağlanması ve-ya  mühürleme (tatouage ), damga biçimiyle olmuş olmalı.

Bulgulara bağlı olarak düşünülürse, Batı Anadolu topluluklarında  bu uygulama İsa öncesi ve sonrası devrelerde, hayli uzunca devam etmiş görünüyor.

İsa’dan daha sonraki bir İncil yazısında şunları okuyoruz:

“Kadın başını açarsa, saçını kestirsin.

Ama kadının saçını kestirmesi ya da tıraş etmesi ayıpsa, başını örtsün.”

( 1. Korintliler  )

Bu ifadeler, eski toplumun değerlerinin günümüz ölçüleriyle ele alınamayacağını bir kez daha gösteriyor.

Hıristiyanlığın bu kanadı için, kadının saçını göstermesi yerine, başını kazıtması daha evla olarak değerlendiriliyor. Anlaşılıyor ki, başın örtünme nedeni, kadının saç tellerinin gizlenmesi değil, saç tıraş veya düzenleme (‘süs’!) biçimlerinin gizlenmesiydi.

Eski toplumun bu mantığı yakalanınca, Muhammed’in, “kadınların ziyneti” ifadesi (‘süs’ eşyası da denilen bu araç veya damgalar, eski toplumda kadının sosyal konumunu ve toplum birim aidiyetini belirleyen sembollerdir ), elbise ve saçla birlikte, aynı değerde bir “kapatılma” konusu  olarak ifade etmesinin anlamı açıklığa kavuşur. Kadın, kendi üzerinde cinsel hak talep eden öteki toplum birim erkeklerine karşı ‘saç teline bağlı’  şehvet uyarıcılığını değil, o erkeğe kadınlık yapma görevi veren toplum birim aidiyet sembollerini gizlemeliydi. Böylece de ‘erkeklerin şerrinden’, yani cinsel ilişki isteğinden uzak kalabilecekti.

Eski toplumda, önceki kutsal   adak uygulamalarının, giderek ceza hükmü  özelliği de kazanmaya başladığını görmüştük. Genel bir kural olarak, önceki kutsal genel davranışlar toplumun fiili kullanımından çıktıkça, din veya din dişi hukukun ‘ceza’ alanına girmekte veya  bu uygulamalar ‘çok kutsal’ halde dini kast arasında sürmektedir. Burada da önceden  “alın yazgısı”  genel uygulamasına olanak sağlamak için kullanılan baş (ın belirli bölgelerini)  kazıtma, sonradan belirli zamanlarda, giderek yılda bir kez ‘baş kazıtma’, ‘saç tıraşı’ halini almış olmalı. Bu arada, kölelik uygulamasının gelişmesine bağlı olarak, eski doğal uygulamanın, artık  ‘kölelik belgisi’ olarak da kullanılmaya başlandığını da görüyoruz. Bu belgi, Hammurabi kanunlarında “berber suçları” bölümünde açıkça ifade edildiği gibi, tıraş biçimiyle bile ortadan kaldırılabilirdi. Bu bakımdan Kuran tefsirlerinde  hala:

“Müminler ister hacca yapsınlar ister ‘umre, ihrama girdikleri andan haccın veya umrenin bittiği ana kadar saçlarını kesmekten ve hatta düzeltmekten kaçınmakla da yükümlüdürler”

diye yazılmaya devam edilmektedir. Saçın düzeltilmesi, (herhalde elin başa götürülmesi bile bu düzeltme refleksi  kapsamındaydı)  neden dini bir edimin anlamını bozabilir? Çünkü bu dinsel edim ile ‘saç tıraşı’ iç içe bir konu olarak kavranmıştı da ondan.

Damga, başlangıçta toplum birimlerin farklarını ifade etme aracı iken, topluluklar arası ilişkide bu ayrılıkların vurgulanması, belirgin kılınmasını gerektirirken, anlamlıydı. Fakat topluluklar arası doğal kaynaşma, sentezleşme sürecinde, giderek, eski doğal belirlenim sembolleri bu birliğin önüne engeller çıkarmaya  başlıyordu.

Bu dönemde, toplulukların, “öldürmeyerek yaşatma” anlamıyla bir  ‘köle’lik uygulamasını başlatmış olduğunu, eski aidiyet sembollerinin  “köleliği belirleme aracı” halinde evrim geçirmiş olduğunu görüyoruz.  MÖ. 2. bininci yıllarda, köleliğin kurumlaşmaya başlaması bir uygarlık adımıydı.

Böylece toplumun, giderek  büyük dinsel topluluklar halinde bütünleşmekte olan eski küçük toplumsal birimlerin   varlık sembolleri, artık “ortak tanrı”larının önünde ayrılık sembolü halinde işlev görmeye başar. Bu esnada, kaynaşma döneminde, eski ayrılık, farklılık bildirim öğelerinin gizlenmeye başlanmış olması da anlaşılır. Hıristiyan Hac işleminin, ‘kapanma’, ‘pelerin giyme’ eylemi olarak anılmasının nedeni budur.

Bir  dini mekâna, erkeklerin başını açarak, buna karşılık kadınların başını örterek girmesindeki ortak  temel özellik, bu davranışla her ikisinin de, ait oldukları topluluk simgelerini gizleyebiliyor olmalarıdır.

Korintliler’in ifadesinden anlıyoruz ki, o dönemde, artık, kadının arınmak için, (belki  yılda bir kez?) saçlarını kestirmesi artık, uygun görülmemeye başlanmış bir durumdaydı. O kadının, hem saçını kestirmesi, Tanrı (lar) önünde bir kişilik kaybı, sembolik ölüm-yokoluş ve dolayısıyla arınma idi. Aynı biçimde  başını örtmesi de bir ‘gizleme’  haliyle ‘kişilik kaybı’na yol açmaktaydı ki, bütün ‘arınma’ türlerinin temelinde sembolik  ‘ölüm (ve sonra dirilim)’ motifi yattığı  için, eski toplumun yaklaşımına uygun olmaktadır.